energiecoördinator

De weg naar een klimaatneutrale wereld is nog lang en vraagt inspanningen van zowel burgers, bedrijven als besturen. Eén van de inspanningen die een gemeente zelf kan doen, is het aanpakken van haar eigen patrimonium. Door hierin een voorbeeld- en voortrekkersrol op te nemen, kunnen besturen de lokale energietransitie een stevige duw in de rug geven.

Via het Lokale Energie- en Klimaatpact (LEKP) maakte de Vlaamse regering bovendien de doelstellingen voor de verduurzaming van het lokale patrimonium concreet. Met de ondertekening van het LEKP verbinden lokale besturen er zich toe om tegen 2030 hun eigen CO2-emissies met 29,3% (40,3% i.g.v. LEKP 2.0) te reduceren ten opzichte van 2019 en daarnaast een jaarlijkse primaire energiebesparing van 2,09% (3% vanaf 2023 i.g.v. LEKP 2.0) te realiseren vanaf 2019.

wat doet de energiecoördinator?

Via dit project wil Interleuven gemeenten ondersteunen bij het verduurzamen van het gebouwenpatrimonium. De uitdagingen om deze doelstelling tegen 2030 te halen en om de inspanningen verder te zetten richting een klimaatneutraal patrimonium in 2050, zijn even groot als complex. Zo moeten energiebesparende maatregelen genomen worden als:

• isolatie van de gebouwschil
• verduurzaming van technieken voor verwarmen, koelen en ventileren
• plaatsing van zonnepanelen
• plaatsing van ledverlichting
• vervanging van energieverslindende apparaten

Dit moet gebeuren met de nodige aandacht voor een logische en efficiënte volgorde van de werkzaamheden en het benutten van financiële en innovatieve opportuniteiten zoals bijvoorbeeld warmtenetten.

Tegelijk moeten gemeenten deze investeringen aangrijpen om te streven naar een efficiënte, gebruiksvriendelijke en comfortabele gebouwenportefeuille die voldoet aan de toekomstige eisen en behoeften van gebruikers en inwoners. Hierbij kan onder andere aandacht geschonken worden aan:

• welke gebouwen behouden, verhuurd, verkocht of nieuw gebouwd worden in de toekomst
• welke faciliteiten de gemeente nodig zal hebben en welke overbodig zullen blijken
• welke eisen naar o.a. digitalisering en comfort moeten voorzien worden

Naast de energiebesparende maatregelen en het verwezenlijken van een efficiënte gebouwenportefeuille, mogen ten slotte volgende aspecten niet onderbelicht blijven:

• bereikbaarheid, elektrische (deel)mobiliteit en toegankelijkheid
• vergroening en ontharding
• opvang en hergebruik van hemelwater

Het is dus noodzakelijk om nu al weloverwogen keuzes te maken en de opsmukrecepten van het verleden te bannen. Een totaalvisie op het patrimonium van de toekomst dringt zich op.

Enerzijds zijn doordachte ingrepen op korte termijn noodzakelijk om op het vooropgestelde schema van het LEKP te blijven. Anderzijds zijn een strategische langetermijnplanning en een haalbaar financieringsplan onontbeerlijke instrumenten voor een succesvolle en duurzame aanpak. In beide gevallen kan Interleuven zich opwerpen als een belangrijke ondersteunende partner.

praktijkvoorbeeld: Boortmeerbeek

De gemeente Boortmeerbeek geniet sinds de herfst van 2022 als eerste gemeente van de ondersteuning van de energiecoördinator van Interleuven bij het toewerken naar een energiezuiniger gebouwenpatrimonium. De energiecoördinator voerde er een energieaudit uit in de belangrijkste gemeentelijke gebouwen en inventariseerde de huidige toestand. Hieruit werden meteen enkele energiemaatregelen voorgesteld die met een beperkt budget en op zeer korte termijn geïmplementeerd kunnen en zullen worden. Daarnaast werden 3 locaties voorgesteld waarvoor momenteel de mogelijkheid voor plaatsing van zonnepanelen wordt onderzocht.

De energiecoördinator wil ook een aanzet geven tot meer doorgedreven energie-inspanningen die op middellange en lange termijn genomen moeten worden. Hiervoor is de gebouweninventaris een belangrijk startmiddel en ook de energieboekhouding zal worden geoptimaliseerd en geanalyseerd. De resultaten worden samengevat en toegelicht in een rapport en er wordt bekeken hoe Boortmeerbeek deze (middel)langetermijnuitdagingen kan aangaan, eventueel met hulp van de energiecoördinator.

Intussen werd ook in Kortenaken de ondersteuning door de energiecoördinator opgestart.